آن مصرف شود « ، گفتند : اگر در حقّش صرف شود ؟ فرمود : » نگاهدارى و پرداختن به آن آدمى را از خدا باز مىدارد « . و اين دردى است بسيار صعب و مشكل ، زيرا اصل و ريشهء عبادات و روح و حقيقت آن ياد خدا و تفكَّر در جلال و عظمت اوست ، و اين حال دلى مىخواهد فارغ و خالى از چيزهاى ديگر . صاحب ده و املاك صبح و شام در فكر كشمكش با كشاورزان و كارگران و در انديشهء حسابرسى و بيم از خيانت در آن و نزاع با شريكان و درگيرى در آب و زمين و خصومت با مأموران ماليات و غير اينهاست . و تاجر و بازرگان روز و شب در فكر خيانت شريكان و سود بيشتر آنان و كوتاهيشان در كار و تباهى مال است ، قسمتى از عمر را در بلاد غربت و با اندوه از دورى اهل و عيال و با دغدغهء خاطر از كسادى بازار كالائى كه همراه اوست مىگذراند . و همچنين است حال گله داران و رمه داران و ديگر مالداران . و از همهء اينها دل مشغولتر آن كس است كه پول نقد و زر و سيم و جواهر اندوخته دارد ، كه صاحب آن پيوسته در انديشهء چگونگى حفظ آن و متردّد در نحوهء به كار انداختن آن است و در بيم و هراس از اينكه آن را چه پيش آيد و در فكر دفع طمع ديگران از آن . خلاصه آنكه افكار و خيالات اهل دنيا را نهايت و پايانى نيست . امّا كسى كه تنها به فكر تحصيل روزى به قدر كفاف است و افزون بر آن نمىطلبد از همهء اين آفات و خيالات پريشان سالم و ايمن است . فوائد مال نيز بر دو گونه است : دنيوى و دينى ( اخروى ) امّا فوائد دنيوى مال متعلَّق به بهره هاى عاجل است مانند خلاصى از ذلَّت سؤال و پستى فقر و رسيدن به عزّت و آبرو ميان مردم ، و بسيارى دوستان و ياران . و امّا فوائد دينى آن بر سه نوع است : اول - آنكه صرف خود كند براى انجام عبادت مانند حج و جهاد و آنچه مايهء قوّت يافتن بر طاعت است ، مثل خوراك و پوشاك و مسكن . دوم - اينكه به مصرف اشخاص معيّن مىرساند مانند صدقه و احسان و جوانمردى و حفظ آبرو و پرداخت مزد كارگر و خدمتگزار و امثال اينها . امّا